CARAVAGGIO – muszelka i WSTRZĄS (powrót Dionizosa!*)

*Dionizos – Bóg Tragedii zabawy i obłędu!

Featured image
fragm. „wieczerzy w Emaus:” – uczeń z muszelką. gwałtowna reakcja tego człowieka mówi, że doznał on SZOKU- olśnienia, jego Mistrz umarł…KIM jest ten NIEZNAJOMY?! niemożliwe!

mężczyzna z muszelką – to jeden z uczniów Jezusa – podczas wieczerzy w Emaus.

Postać ta jest kwintesencją jego sztuki: autentyczna, brzydka, brudna (czyli – PRAWDZIWA), a zawieszona na jego kamizelce ‚muszelka’ zdradza dwie rzeczy:

  1. człowiek ten był związany z morzem (więc najpewniej Rybakiem) taki rodowód miało 90% uczniów Jezusa. Jedynie św. Paweł ganiał z mieczem za chrześcijanami, by potem się nawrócić…Co Caravaggio też namalował.
  2. Namalowanie muszelki w tak doniosłym (bo przecie) religijnym temacie – zdradza DUŻE poczucie HUMORU artysty…
0f289e63-7ea3-47af-b52c-619ee1b02b11
fragm. obrazu – upadek św. Pawła. W trakcie tego zdarzenia uczeń doznał (wizji) nawrócenia – wstrząs ten zaważył na jego życiu…

konieczne jest też sprostowanie:

w poprzednim wpisie mówiłem, że chłopak z obrazka to Dionizos. TO NIEPRAWDA! Poniższa postać to *Dionizos – Bóg: Wina, ekstazy (tańca i transu), dwoistości, Anomalii, śmierci i odrodzenia (w greckim rozumieniu) często widuje się go w towarzystwie faunów i satyrów (mitycznych leśnych stworzeń, lubiących zabawę i hulanki) – w którym kmulują się pierwiastki kobiece i męskie, trudne do oddzielenia – twarz (uroda) Bachusa taka właśnie jest.. Zwraca uwagę spojrzenie Dionizosa:  znurzone i smutne. Podaje kieliszek wina? odmówisz?

caravaggio-michelangelo--bacchus-detail-786323
Dionizos – fragm. obrazu Caravaggia

Wino często rozluźnia atmosferę – mnie zawsze ciekawiły nazwy tego zbawczego (zwłaszcza nocą) trunku:

  • „szum lasu „, „beskidzka jesień”, „południowa bryza”, „byk”, „Nightrain”*  („nocny pociąg” lub lek na osamotnienie)  to tylko niektóre tytuły…

*z piosenki Guns n’ roses


10bacch
DIONIZOS – BACHUS – to wyrafinowany i subtelny Caravaggio

Rodowód Dionizosa:

Matką Dionizosa była Semeleistota śmiertelna, a ojcem Zeus (najpotężniejszy bóg) – zginęła ona rażona piorunem przez Zeusa, gdy podpuszczona przez swe siostry, poprosiła go by objawił się jej pod swoją prawdziwą postacią – Zeus to uczynił i Trach! po matce (udało mu się jeszcze wyrwać Dionizosa z jej łona i zaszyć w swym ciele). Dionizos jest więc bogiem tragicznym…(nieraz nawet mówi się o nim „Dwukrotnie urodzony” – bo w chwili śmierci Matki opuścił łono i potem, gdy już był…


Tebyy to ogólnie pechowe miejsce: tam rozgrywała się historia „Króla Edypa” – a wiadomo jak on skończył, wykuł se oczy…Potem „Antygona”  I właśnie z tym miastem wiąże się cała tajemnica i zemsta Dionizosa…

Czemu o nim przy okazji Caravaggia? Bo ten artysta wydaje się być ciągle pod wpływem (nie tylko wina) tego boga, ale i jego TRAGICZNEJ mocy…dIONIZOS burzy zastane porządki – tam gdzie przybywa jest często uznawany za intruza…

I właśnie po latach przybywa do Teb (ojczyzny jego matki) by pomścić Semele…Doprowadza do buntu wiernych poddanych i obalenia Penteusa-panującego króla i syna siostry jego matki (Agawe) opisane jest to w dramacie „Bachantki”… A skoro jesteśmy przy teatrze, to właśnie Dionizos uchodzi za „twórce”/ tego, od którego wzięła się tragedia grecka – wywodziła się ona bowiem z kultu Dionizosa i misteriów dionizyjskich (pamiętacie z polskiego? – małe i wielkie Dionizje) – choć to co działo się podczas misteriów owiane było tajemnicą. Była oczywiście ‚część’ oficjalna – gdy orszak Dionizosa przejeżdżał przez lasy i miasta (przy dużej dawce winka) ale w świątyni odbywała się „część zamknięta” – gdzie odtwarzano tajemnicę urodzin Dionizosa i jego Mit…

Fresk-w-Pompejach-puzzle_Impronteedizioni,images_product,22,IE081
w Pompejach zachowały się freski ze scenami z misteriów dionizyjskich – wyłącznie tam

o freskach w Pompejach:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Willa_z_Misteriami

DIONIZOs
głowa Dionizosa
  • na koniec utwór: „Ciągle widzę ich twarz” (wyspiański wyzwala) :

Ciekawostka: przyrównując cechy Dionizosa do postaci znanych z pop-kultury – wspomina się, że jego archetyp występuje m.in. u Davida Bowie, Jima Morissona (the Doors), Slasha..

Reklamy