ZBRODNIA i KARAvaggio – malarz awanturnik

 CARAVAGGIO. 1571 – 1610

” Marność nad marnościami i wszystko marność”

800px-Michelangelo_Caravaggio_062
Caravaggio – „chłopak z koszem owoców”

Pewien młody malarz,  w którym „ciska się niespokojny duch” właśnie ostatnimi pociągnięciami pędzla kończy płótno (obraz), po którym nie poznasz, czy to ‚odbitka’ czy ‚obrazek’, tak realistycznie przedstawił on wszystkie szczegóły: owoce, gnijące liście i kosz trzymany przez urodziwego chłopaka (być może samego malarza). Jego wyzywające spojrzenie  goni za uciechami życia – zdradza pewne znużenie hulaszczym trybem życia (dziś powiedzielibyśmy, że właśnie zakończył dwudniowy ‚clubbing’) – To Dionizos!  Za chwilę młody chłopak odłoży pędzel i wyjrzy za okno, w którym rozciąga się pejzaż spękanej ziemi w promieniach  umbryjskiego słońca . Właśnie kończy się wiek XVI i zaczyna wiek XVII, to Włochy, gdzieś (może na obrzeżach Rzymu) w nadmorskiej wiosce … Do uszu chłopaka dobiega jednostajny i nieprzerwany szum morskich fal…które swym dźwiękiem mówią mu do ucha: „gdy umrzesz, my nadal będziemy odliczać czas w tym samym obojętnym rytmie.  Wszystko przemija, przeminiesz i ty.” W oczach chłopaka pojawia się smutek – przeczuwa kruchość młodości i nagłą bliskość śmierci…


tu muzyka z filmu Caravaggio – „I love you more than my eyes” – Simon F. Turner*:

http://freemp3now.net/catalog/Simon%20Fisher%20Turner%20-%20Caravaggio.%20I%20Love%20You%20More%20Than%20My%20Eyes

*(trzy pierwsze utwory – pliki)


Życie i śmierć

Czas życia Caravaggia – to bardzo gwałtowny i niespokojny (wojen religijnych – czas kontrreformacji) okres w dziejach Europy. Na jego płótnach goszczą podobne sceny – są to głównie sceny biblijne, z życia i śmierci Jezusa oraz jego uczniów…(malował też wątki z mitologii) Płótna te cechuje szczególna dramaturgia – wzmocniona przez uchwycenie postaci w gwałtownym stanie emocjonalnym („Wieczerza w Emaus”, „Złożenie do Grobu”) i zastosowanie tzw .maniery tenebrosy – bardzo silnego oświetlania postaci, przy zaciemnionym tle…co w połączeniu z realizmem przedstawianych postaci dawało wrażenie teatralności, a więc doniosłości wydarzenia, potęgując jego oddziaływanie na widza poprzez kontrast (światłocień). Caravaggio łamał konwencje. W renesansie postaci idealizowano, on zaś nie wahał się przedstawiać uczniów Jezusa (w końcu rybaków pochodzących z ludu) w podartej odzieży, z brudnymi paznokciami i zmarszczkami na czole. Jego realizm nie podobał się współczesnym, dziś jednak przez jego płótna Przebija wielka siła oddziaływania, której źródeł można szukać w gwałtownej naturze malarza (awanturniczego trybu życia) i życiu „prostego ludu” (biedoty) stolicy. Był wielokrotnie oskarżany o rozboje, choć chroniła go protekcja kardynała Scypiona – który był fanem jego sztuki (i mecenasem).

S0091347 Calling of Saint Matthew. Contarini Chapel. Image licenced to Stephen Forsling FORSLING, STEPHEN by Stephen Forsling Usage : - 2000 X 2000 pixels © Scala / Art Resource
„Powołanie św. Mateusza” – stroje mężczyzn są  z XVI w.  Caravaggio tworzył iluzję, że Jezus tak jak on – był prowokatorem, który posiadał wielką siłę oddziaływania (charyzmę) – bo niby czemu rzucali wszystko i za nim szli>?<

Pod prąd normom – REALIZM I ŚWIATŁOCIEŃ

Taki wizerunek Caravaggia utrwalił też znany reżyser Derek Jarman** w(sam malarz głośno demonstrujący własną orientację homoseksualną) filmie o malarzu – . Caravaggio w jego filmie to człowiek żyjący na marginesie społecznym, a jednocześnie goszczący na ‚papieskim dworze”. Od najmłodszych lat tułający się po ulicach Rzymu, znał speluny i inne lokale, w których Rzymianie (robotnicy, biedota) trawili czas. To malarz ‚prostego życia’ – jak to mawiała PO: „o losie zwykłych Polaków”.

Tylko, że tego malarza nie da się łatwo wepchnąć w szufladkę. Gdy zlecono mu namalowanie Marii Magdaleny, to nie wahał się obsadzić w tej roli prostytutkę Lenę, którą znał z rzymskich ulic. Jak mówił Jarman: „I właśnie tak powinno być. Kto  bardziej nadawał się do tematu Marii Magdaleny, jak nie prostytutka, którą mieszkańcy stolicy znali z Piazza Nuvona, i mijali w drodze do kościoła?” Styl życia też wyłamywał się konwencjom. W FILMIE Caravaggio znajduje natchnienie i muzę w młodym awanturniku Rannucio! Malarz był homoseksualistą – widać to po zmysłowych portretach chłopców i zniewieściałych poetów – co łączyło go jednak z młodym chłopakiem z nizin społecznych? Co dla niego znaczył? I jak wiele?


Zbrodnia i  Wygnanie

37depos
„Z Ł O Ż E N I E   D O   G R O B U” – teatralność i kompozycja wzmacniają oddziaływanie obrazów Caravaggia na widza. Gesty Marii Magdaleny (wyrzucone w górę ręce) przekazują dramaturgię. Obrazy działały na wyobraźnie wszystkich wiernych – biednych: „Patrzcie! oni wyglądają jak my” i bogatych: „każdy cierpi i każdy umrze!”

W filmie jest z resztą wiele odniesień do obrazów Caravaggia, do skromnego życia plebsu, ubóstwa – przepychu dworskich balów, przemijania…erotyki i fizycznego zmagania (sceny umierania – pogrzebu – walki – namiętności)… tułaczego życia, z dala od społecznych norm.Tworzenia i niszczenia. Wartym uwagi zabiegiem (poza strojami) jest wprowadzenie współczesnych rekwizytów do scen filmu: motocyklu, wraku samochodu, czasopisma (przeglądanego przez kryptociotę w kiblu) z obrazami Michelangelo, maszyny do pisania (używanej przez hejtera lub dziennikarza!)...Reżyser-scenograf robi to samo co Caravaggio na swych płótnach, przedstawiając postaci w modnych strojach jego epoki („Powołanie św. Mateusza”). Jarman w swym filmie nawiązuje też do poczucia humoru malarza – przedstawia postaci w czapeczce z gazety (atrybut malarza i fachu) czy w ciemnych okularach. Drugim zabiegiem reżysera, było eksperymentowanie z lustrami, dla osiągnięcia efektów świetlnych bliskich tych, które widzimy na obrazach Caravaggia. Większość płócien powstawała w zaciemnionej pracowni.  Zostajemy niejako zaproszeni w proces twórczy malarza, do jego pracowni – ubijanie umbry na późniejszą farbę, ustawianie modeli, oraz w świat emocji, które w tych płótnach uwięził.

W filmie Jarmana pojawiają się narracje – spowiedź udręczonej duszy malarza, ciągle walczącego z własnymi demonami. Jedna z najbardziej dramatycznych kwestii wypowiedziana jest chyba w pół trzeźwym stanie – oszołomienia śmiercią kogoś bliskiego:

„I love you more than my eyes”

Powyższe słowa wypowiada w trakcie malowania jednego ze  swych najważniejszych  obrazów – ‚Śmierci Marii’…w której twarzy odbita była podobizna topielicy – Leny, z którą dobrze się znał (a może przyjaźnił).

Niedługo potem sam weźmie udział w awanturze (kłótni) w której zabije człowieka (być może w afekcie) – będzie zmuszony uciekać z Rzymu. Odtąd skazany jest na los tułacza – i życie w ciągłej obawie o własne życie. Umiera w 1610 r.  (na skutek odniesionych ran – po kolejnym pojedynku?)

35emmau
„Wieczerza w Emaus” – gwałtowne gesty uczniów Jezusa, którzy  ‚odskakują jak rażeni piorunem’, bo rozpoznają NAGLE Jezusa w młodym przybłędzie… malarz przedstawia najbardziej dramatyczny moment sceny. Jeden z uczniów najpewniej był rybakiem – zdradza to muszelka przypięta do kamizelki – drugi z nich ma łatę na łokciu i pierwsze objawy łysienia.

emaus
fragm. „Wieczerzy w Emaus” (Jezus)  – młody Jezus wygląda inaczej, niż znali go uczniowie  –  Caravaggio na nowo interpretował znane wątki  biblijne i przedstawiał przedmioty z fotograficzną perfekcją

 – zapowiedź Baroku…i zmian –

„Z głębokości wołam do Ciebie Panie” (de profundis)

Caravaggio nurza się w mroku (chaosie). Ciemność jaka zapanowała w Europie w XVII wieku  -okresie wojen, przelanej krwi i lęku przed śmiercią – jest w jego sztuce zapowiedzią zmian, które dały początek kulturowej rewolucji. W sztuce średniowiecze nieprzypadkowo określano „wiekami ciemnymi”. Barok – związany z kontreformacją” (rewolucją przez sztukę) miał znów sprowadzić wiernych „na właściwe” tory. Do Boga, do kościoła (koniecznie katolickiego). Ważną rolę odegrała w tym sztuka – także Caravaggia, którego obrazy do dziś wiszą w rzymskich kościołach i wzbudzają wciąż duże poruszenie (jeśli wierzyć zakonnicy, która mi o nich mówiła). Caravaggio – ogromny niepokój jego sztuki, i ‚pragnienie zbawienia’ umęczonego malarza – zapowiada Barok:  z przepychem kościołów, głębokimi stanami duchowymi (emocjonalnymi), kultem świętych (patrz: ekstaza św. Teresy z Avila) i nowego czasu w kulturze. To artysta – pomost – łączący sztukę wyrafinowania (wirtuozerii wykonania doby Renesansu) z ogromnym ładunkiem emocjonalnym (duchowym) i teatralnością sztuki Baroku – inspirować będzie Rubensa, Rembrandta, la Toura (obrazy przy świetle świecy). Caravaggio jednak mało przejmował się kościołem i pozostał jedynie sobie wiernym Buntownikiem (czego odbiciem było jego życie). Na kilka wieków o nim ‚zapomniano’, by na nowo odkryć jego sztukę i GENIUSZ, w XX wieku!

Niech żyje Caravaggio! Niech żyje żyje nam!

poniżej: „Głowa Meduzy”

20medusa


**1. film Caravaggio – reż Derek Jarman – po angielsku:

2. dokument ukazujący eksperymenty ze światłem Caravaggia i jego życie – In English

3. Rzeźba z Teresą z Avila (wspomniana   rzeźba barokowa Berniniego)

4.  ‚kontreformacja’ – co to?

polityka i działania Kościoła Katolickiego (w skrócie: walka  o odzyskanie wpływów w Europie i wiernych) zmierzająca do odbudowy znaczenia Kościoła Katolickiego. Zapoczątkował ją Sobór Trydencki zwołany w połowie XVI wieku. Zmienił on dotychczasową politykę Kościoła, który powołał WIelką Inkwizycję (sądy mające strzec doktryn Kościoła) i zakony wykonujące ich wyroki (tę rolę pełnili głównie Jezuici). Kontreformacja – miała zwalczać doktryny protestanckie. Kościoły przyciągały wiernych (lud) przepychem i bogactwem zdobień-pięknych ołtarzy i sztuką. Przyniosła odnowę duchową (do rewolucji kulturowej zaangażowano też artystów). Watykan był ważnym ośrodkiem tych przemian… ( z Encyklopedii: Wiem)


reprodukcje ze strony :’web gallery of art’

Reklamy

Teledysk – rzuć okiem wgłąb – cz. II

Featured image
rys. do ksiazki Spiderwick  – autor: Tony Diterlitzi

O fajnych teledyskach było ostatnio, ale znow dzies skrecilem nagle (i pijackim krokiem) doszlem w slepy zaulek… a tam nie znalazlem TEGO czego Szukam…

no wiec jeszcze raz:

1. RADIOHEAD – Weird fishes (by Tobias Stretch)

Teledysk na zamówienie? Ale ładny (płyta: ”In rainbows”). Radiohead powstało na początku lat 90-ych w Abingdon (Oxfordshire, Anglia). Zaczynali w gąszczu rockowych garażowych kapel, z których wyróżniały ich ciekawe kompozycje i dobre teksty*. Potem zespół zanurzył się w elektroniczne eksperymenty (płyty: Kid A, Amnesiac), by po paru latach znów wrócić z tradycyjną rockową rozkładówką…, In Rainbows z 2007 r. jest właśnie albumem z tego ostatniego (trwającego do dziś) okresu. Największy wpływ na zespół ma ich wokalista: Thom Yorke…ale nie można pominąć wkładu innych członków zespołu w kompozycje. Grupa isnieje już ponad 20 lat i co rzadkie – jej skład  od początku pozostaje bez zmian.

*(utwory: Street Spirit – Creep –  Karma Police – Paranoid Android)

wikipedia i Radiohead: 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Radiohead

2. R.E.M. – U-berlin

R.E.M. już zakończyło karierę, zdążyło jednak wydać jeszcze jeden album „Collapse into now” – z którego pochodzi ta piosenka. Byli w czołówce amerykańskiego rocka lat 80 i 90-ych. Mają kilka ważnych piosenek i (ciekawych) teledysków. Czemu wypadło na U-Berlin ? (przyznam się, że o wyborze przeważyła ‚scena z wiewiorką’).

3. The Smiths – ”the Queen is dead (boys)”

Featured image

Teledysk z polowy lat 80-ych, dobrze oddaje punkowy I NIEPOKORNY klimat Wielkiej Brytanii tamtego czasu. Autorem teledysku byl gejowski aktywista + filmowiec + malarz Derek Jarman. ‚The Smiths’, a ściślej wokalista tej grupy dość otwarcie demonstrował swoją orientację (homo)seksualną, może to zbliżyło go z twórcą klipu…a może powszechna w tamtym czasie niechęć do ówczesnej premier Wielkiej Brytanii – Margaret Thatcher.

4. nine inch nails – hurt

Teledysk do piosenki został nagrany podczas koncertu…i stanowią go różne obrazy wyświetlane w tle. Czarno-białe video pozwala się skupić na tekście, który docenił też Johny Cash, który ‚pożyczył’ ten utwór od swych młodszych kolegów. NINE INCH NAILS…to legenda lat 90-ych, post-punkowy i elektroniczny (wykorzystuje mocno syntezatory) rock. To oni, a ściślej wokalista NIN wypromował Marylina Mansona (co można potraktować jako zarzut). Ta Piosenka jednak b. ładna.

5. Apocalyptica – ‚ Path’

bez wokalisty? rock? A czemu nie? Grupa 4 wiolonczelistow z Finlandii, stała się znana dzięki oryginalnym i bardzo żywiołowym aranżacjom utworów Metallici ( ‚Master of Puppets’, ‚Nothing Else Matters‚, Battery…) i Sepultury ( ‚Inquisition Symphony’)…i KLASYKI (m. in. – ‚Hall of the mountain king’ Edwarda Griega). Utwór  ‚Path’ to jeden z niewielu dobrych utworów (w pełni) ich własnego autorstwa. Ich wczesna twórczość zwracała uwagę: wirtuozerią i mroczną-metalową nastrojowością, rozpisaną na 4 wiolonczele.

TELEDYSKi – puść oko fantazji…

Featured image
autor: tom duszyński / ‚grafika 2’

teledysk się zapamiętuje! A dziś nie trzeba już czekać na ‚listę muzyczną’ (o godz. 20*) na jednym z kanałów, tylko można go sobie odtwarzać przez internet po…1, 2, 3 razy… bo pierwsze SŁUCHA-ogląd-ANIE sprawiło, że wpadło się jak śliwka w kompot…mOŻE teledysk nie jest muzyce potrzebny, bo przecież NIGDY nie poznałem (i chyba nie poznam) wideoklipów do takich utworów jak: Autobiografia (Perfect), Skazany na Bluesa (Dżem), Ewa Demarczyk (chyba wszystko), Niemen  „Sen o Warszawie”  czy Shpongle – współczesny zespół z pogranicza elektroniki, który nie tworzy ‚teledysków’ do własnej muzyki. Ale w pewnym sensie dziś VIDEOklip jest już czymś NIEZBĘDNYM  dla wielu zespołów myślących o własnej karierze.


Featured image

Shpongle – bez teledysku – https://www.youtube.com/watch?v=8qt2WbfotkU

——————–

* wieczorne ‚listy przebojów’ w TV pokazywały codziennie najlepszą 10-kę piosenkek, które można było oglądać na muzycznych kanałach, m.in. VivaZwei, Viva, Mtv nim internet zdominował telewizję, i stał się głównym pośrednikiem:  odbiorca – net – muzyka


Ale popyt na muzykę sprawił, że Teledysk jest dziś przedłużeniem ‚twarzą’ piosenki –  środkiem wyrazu w promocji utworu, bez którego nie można się już obejść…(?) Dobrze…spójrzcie  co można za jego pośrednictwem pokazać:

Featured image

Prodigy, Breathe –  https://www.youtube.com/watch?v=6_PAHbqq-o4


– TELEDYSKI –

umówmy się – muzyka nie potrzebuje teledysków…no ale skoro MTV wprowadziło modę i popyt na te formę SZTUKI, to umówmy się też, że teledysk JEST już w NASZYCH CZASACH nierozerwalnie z muzyką związany. :Przekonało się o tym  i eksperymentowało z tym wiele zespołów i artystów. Dla pewnych (nawet niszowych) tfurców był on zupełnie nową formą  wyrazu…pewne zespoły – tak jak KORN – zna się dlatego, że ich piosenka  ‚z lecącą kulą’  była znana przez każdego małolata słuchającego rocka…a na pewno teledysk do poniższej piosenki sprawił, że zespół właśnie z nim się kojarzy…VIDEOKLIP więc może wypromować muzykę (grupę) bardziej niż sama piosenka…

Featured image

‚freak on a leash’ KORN

** polecam też kontynuację tego teledysku – „Falling away from me” ( KORN / płyta: ‚Issues’)

————————————————————————————————————————

Poniżej kilka takich teledysków, ale czy to właśnie nie teledyski sprawiły (lup nie przyczyniły się znacząco do tego), że stały się one: utwory – zespołY rozpoznawalne, może nawet teledyski bardziej znane niż niektóre inne utwory danego wykonawcy…WIELE grup dziś stawia na teledysk (bo tak się promuje własną muzykę) by stać się znanym w szerszym kręgu…kiedyś w tej promocji pomagały stacje telewizyjne, a dziś przede wszystkim interne t – You tube.


dopasuj podpis do obrazka

Featured image

– viva – mtv – viva zwei –  

Kto pamięta te kanały w tv? pod koniec lat 90-ych to z nich nagrywało, słuchało, oglądało się muzykę i edukowało MUZYCZNIE…czasem ktoś pożyczył kasetę, płytę i tak poznawało się muzykę…listy przebojów  też dawały szansę coś poznać, 30 ton lista lista (tv), właśnie Viva dwa, a czasem zwyczajny przypadek, gdy ktoś zaczepił na ulicy i zapytał:

a Pearl Jam znasz?

do the evolution – https://www.youtube.com/watch?v=aDaOgu2CQtI

…to właśnie na kanale ‚VIVAzwei’ usłyszałem-obejrzałem fragm. utworu {pearl jam} który doprowadził mnie do tej – poniźej płyty…i trwało to może 20 sekund by stwierdzić: a) animowany teledysk b) energia! c) muszę to znaleźć

ale romans z PJ zaczął się niewinnie – gdzieś w gimnazjum, w latach 90-ych od pożyczonej kasety z albumem Vitalogy – która nie opuszczała mego walkmana*** przez całe wakacje…co ciekawe, był to rok gdy PJam dał dwa niezapomniane koncerty w Spodku ( chyba w  2000 roku)****.

Featured image
okładka płyty ten…pearl jam – piracką kasetę dostałem od kolegi. bez obrazka

*** był wtedy wyjazd na obóz – i w autokarze i potem podczas długich spacerów słuchawki przylgnęły mi do ucha..


welcome to…the tv


Featured image

Guns n’ Roses…mtv dzięki nim stało się znane. bo piosenkę Sweat Child o Mine – pokazywało średnio 10 razy na godzinę…

Sweet child o’mine:  https://www.youtube.com/watch?v=1w7OgIMMRc4

Do tego utworu powstał bardzo ładny tekst, o którym pewien znany autor tekstów (Brytyjczyk – odpowiednik naszego Jacka Cygana ;)), choć nie lubił takiej muzyki, powiedział:

„ten tekst przypomina czas dzieciństwa i jest bardzo piękny”

poniżej fragment tektsu’:

‚She’s got eyes of the bluest skies
As if they thought of rain
I hate to look into those eyes
And see an ounce of pain
Her hair reminds me of a warm safe place
Where as a child I’d hide
And pray for the thunder
And the rain
To quietly pass me by’

(GnR:  Sweet child o mine…pełny tekst w linku na dole wpisu)


Featured image

PaktoFoniKa – ”JESTEM BOGIEm”

ostatnio leciał film o chłopakach z tej grupy…dużo rzeczy próbuje rozcierać ludzką odmienność – oryginalność – indywidualność \ niezależność – a to dla mnie bezkompromisowa manifestacja „artystycznej wolności”

TELEDYSK DO TEJ PIOSENKI to nie wytrawne wino…i dobrze.

i jeszcze cytat z filmu „Jesteś Bogiem:

„…całe życie muszę robić (wykonywać polecenia) to czego nie chcę. a gdy wreszcie robię to co chcę…to mi nie wolno? nie kurwa…to jest moje i spierd****” ”  magik

Priorytety – inna piosenka PFK z teledyskiem fana zespołu – https://www.youtube.com/watch?v=Swzvuh9Uuck


Featured image

PODOBNO Mickiewicz trafiłby za swoje ‚Dziady Drezdeńskie ( i cz. II i IV)’  do psychiatryka – w n a s z y c h czasach dodam. W swoich był tylko: dziwakiem, sekciarzem, kobieciarzem, nawiedzonym  wieszczem, rewolucjonistą (który na Powstanie List. jednak ‚nie zdążył’). Na pewno kimś, do kogo trzeba ustawić się w kolejce…

…za przemianę GUSTAWa (w Konrada) i WIELKĄ IMPROWIZACJĘ dostałby 3 lata w kaftanie. Gdyby dodać jeszcze małą Improwizację i słynne „za miliony…cierpię katusze„, 6 lat to minimum… ale dość tych (ponurych) wizji…

KOLEJKA dla wszystkich!

ps.słuchaj okiem \ zezem słysz.


Featured image
geje i lesby – teledisk mi wypadł

Polski zespół ŻYWIOŁY na koniec:

‚geje z lesbos’: https://www.youtube.com/watch?v=PdptviC4jow

jednym słowem Kończymy polskim akcentem…

…i nie chodzi wcale o akcje: „Wspieraj  poskie produkty.


lista utworów z tego wpisu:

  • Prodigy – „Breathe”
  • Korn – „Freak on a leash”
  • Shpongle – „Divine moments of truth”
  • Pearl Jam – „Do the evolution”
  • Guns n’ roses – „Sweat child o mine”
  • PFK – Jestem Bogiem / Priorytety
  • Żywioły  – „Geje i Lesby”

LINKI:

– VIVA ZWEI ( kanał muzyczny z ambitną muzyką – fajny wpis o ) – https://aletenczaszapierdala.wordpress.com/tag/viva-zwei/

tekst piosenki Guns n Roses: „Sweet child o’ mine”

http://www.lyrics007.com/Guns%20N%27%20Roses%20Lyrics/Sweet%20Child%20O%27%20Mine%20Lyrics.html

– Pearl Jam – link o koncercie w spodku: 

http://en.wikipedia.org/wiki/6/16/00_%E2%80%93_Katowice,_Poland

—————————————————————————————————————————-

‚grafika 2’ – tomek duszyński

rys. dwarf crew* – krasnal  *dwarf crew =  bliżej niezdefiniowana grupa „widząca” iNACZEJ!

————————————————————————————————————-


  • BONUS:

nelly furtado/explode – https://www.youtube.com/watch?v=ogHDTOUhmxQ

pearl jam/dissident – https://www.youtube.com/watch?v=pJI-CP2R–E

banda i wanda, KOCHAJ mnie miły – (teledysk z lat 80-ych)

https://www.youtube.com /watch?v=3ijMG-dq4UU